<html>

<head>
<meta http-equiv=Content-Type content="text/html; charset=unicode">
<meta name=Generator content="Microsoft Word 12 (filtered)">
<style>
<!--
 /* Font Definitions */
 @font-face
	{font-family:"Cambria Math";
	panose-1:2 4 5 3 5 4 6 3 2 4;}
@font-face
	{font-family:"Arial Black";
	panose-1:2 11 10 4 2 1 2 2 2 4;}
 /* Style Definitions */
 p.MsoNormal, li.MsoNormal, div.MsoNormal
	{margin:0cm;
	margin-bottom:.0001pt;
	font-size:12.0pt;
	font-family:"Times New Roman","serif";}
p
	{margin-right:0cm;
	margin-left:0cm;
	font-size:12.0pt;
	font-family:"Times New Roman","serif";}
.MsoChpDefault
	{font-size:10.0pt;}
@page Section1
	{size:595.3pt 841.9pt;
	margin:70.85pt 70.85pt 70.85pt 70.85pt;}
div.Section1
	{page:Section1;}
-->
</style>

</head>

<body lang=TR>

<div class=Section1>

<p class=MsoNormal align=center style='text-align:center;text-indent:35.45pt'><b><span
style='font-size:16.0pt'>PAYLAŞAMADIĞINIZ NEDİR, EY ÜMMET?!!!*</span></b></p>

<p style='margin:0cm;margin-bottom:.0001pt;text-align:justify;text-indent:35.45pt'><span
style='font-size:11.0pt'>&nbsp;</span></p>

<p style='margin:0cm;margin-bottom:.0001pt;text-align:justify;text-indent:35.45pt'><span
style='font-size:11.0pt'>Şiîlik ve Sünnîlik söz konusu olduğunda, taraflardan
her birinin kendince nefis muhasebesi yaparak “acaba hangimiz ne ölçüde haklı
ya da haksızız?” ya da “ben ve o nerelerde, haklı ya da haksız, doğru ya da
yanlış, tutarlı ya da tutarsız durumdayız?” diye düşüneceği ve hele de
birbirlerinin karşısına geçip haklılıklarını serdedici deliller sıralayarak
karşılıklı bağırıp çağıracağı dönemi/dönemleri geçtiğimizi bilmemiz lazım.. </span></p>

<p style='margin:0cm;margin-bottom:.0001pt;text-align:justify;text-indent:35.45pt'><span
style='font-size:11.0pt'>Bu sorular çokça sorulmuş, bu savlar çokça öne
sürülmüş, yanıtlar ve dayanaklar için çokça kanıtlar, tanıklar ortaya konulup,
bunlara dayalı pek çok yorumlar, yorum ürünü eleştiri ve savunmalar
gerçekleştirilmiş.. Ve ne yazık ki, böyle böyle ortaya çıkan ancak grostonlarla
tartılabilir ağırlıktaki kitaplar iki kesim arasında bir açılım değil de
aşılmaz bir duvar oluşturmuşken, bu ürünlerin cahil cühelaya çarpık yansımaları
ya da meliklerce meliklere ve de ruhbanlarca ruhbanlara uyarlanmaları ve bu
doğrultuda kullanımları bu duvarı yıkılamaz kale surlarına, aşılamaz uçurumlara
dönüştürmüştür. </span></p>

<p style='margin:0cm;margin-bottom:.0001pt;text-align:justify;text-indent:35.45pt'><span
style='font-size:11.0pt'>Netice-i kelam, çabalar -belki- hakkı ve haklıyı
aramaya ve belirlemeye yönelikken, işin ucu hakkın kendinde, yalnızca kendinde
olduğu noktasına varmıştır. Bunun sonucu, her iki taraf kendi haklılığı
saplantısı içinde kaldığından “ihtilaftan rahmet” doğacağına, gerçek anlamda
“batıl” bir noktada, “tefrika” noktasında “buluşma” gerçekleşmiş ve -gariptir
ama- herkesler de, sanki, buluşma noktası olan bu tefrikaya razı olmuş, bunun
varlığından mutluluk bile duymuşlardır. </span></p>

<p style='margin:0cm;margin-bottom:.0001pt;text-align:justify;text-indent:35.45pt'><span
style='font-size:11.0pt'>Melikler, savaş açmaları gerektiğinde inanmış
halklarının desteğini almak; savaşanlar, “Allah rızası için” can alıp can
verdiklerine inanmak; ruhbanlar, iman üzere bulunma kaygısındaki halkı
ablukaları altında tutabilmek; halk da daha çok ve de daha sahici ve dahi daha
sağlam Müslümanlar oldukları rahatlığı içinde bulunabilmek için, evet,
“itilaf”ta değil de “ihtilaf”taki bu “buluşma” olgusunu, “tefrika” içinde
bulunmaklığı bir tür “nur-nimet” saymışlar, kaynaşma yerine ayrışmayı
yeğlemişlerdir. </span></p>

<p style='margin:0cm;margin-bottom:.0001pt;text-align:justify;text-indent:35.45pt'><span
style='font-size:11.0pt'>Hele de sıra ulemalığa, hükemalığa, “laf tokuşturmağa”
gelince, “değme keyfime” bir durum ortaya çıkmıştır… Bin dört yüz yıla yakın
bir süredir, gözlemlenen budur… </span></p>

<p style='margin:0cm;margin-bottom:.0001pt;text-align:justify;text-indent:35.45pt'><span
style='font-size:11.0pt'>İmdi, bin dört yüz yılları aşmak üzere olduğumuz şu
günlerde olaya göz atmak, el koymak, yaklaşımda bulunmak ve hele de “bize neler
oluyor” sorusuna yanıt aramak için “bize neler de olmuş” diye işe başlamak
istediğimizde karşılaşacağımız durum, açık söylemek gerekirse, büyük bir
çaresizliktir. </span></p>

<p style='margin:0cm;margin-bottom:.0001pt;text-align:justify;text-indent:35.45pt'><span
style='font-size:11.0pt'>Çünkü, çıbanın köküne varmak için olayların başlangıçlarına
dönelim dediğinizde, evet, herkesin eteğinde üst üste yığıldığında Everest
tepesini bile aşacak büyüklükte bir dağ yığını oluşturacak kadar taş vardır.
Eteğimizdeki taşları dökelim desek, zaten hepimiz bunların altında ezileceğiz
demektir. Bu taşları dökmek onlardan kurtulmak değil, onların ölümcül yükünü
yeniden gündeme getirmek demek olacaktır. </span></p>

<p style='margin:0cm;margin-bottom:.0001pt;text-align:justify;text-indent:35.45pt'><span
style='font-size:11.0pt'>Çıbanın başını patlatalım diyerek bu güne
geldiğinizde, içindeki birikim -ki, biz bunu yukarıda kendisiyle surlar örülen
kitaplar diye tanımlamıştık- binlerce Karakaya Barajının yıkılmasından daha beter
bir taşkına yol açarak ortalığı sellere verecek ve belki de, ablukalarını daha
güçlendirmeleri için “ruhban” takımından medet istenecektir. </span></p>

<p style='margin:0cm;margin-bottom:.0001pt;text-align:justify;text-indent:35.45pt'><span
style='font-size:11.0pt'>Ara yerlerden bir geçit, bir tutamak arayalım
denilecek olsa, elbette bu da hiç gerçekçi olmayacak; nihayet zamanlardan bir
zaman üzerine bir “çeşitleme” yapılmış olacaktır. </span></p>

<p style='margin:0cm;margin-bottom:.0001pt;text-align:justify;text-indent:35.45pt'><span
style='font-size:11.0pt'>Ve, bütün bu çaresizlik ve olumsuzluklar ise,
belirtmemiz gerekir, Şiîlik ve Sünnîlik ayırımını, ayrılığını, bu güne
gelindiği üzere, hep “dinsel” bir olgu olarak görüp değerlendirmekten kaynaklanacaktır.
</span></p>

<p style='margin:0cm;margin-bottom:.0001pt;text-align:justify;text-indent:35.45pt'><span
style='font-size:11.0pt'>Evet; olayların başlangıcının “siyasal” olduğu, bu
ayrışmanın siyasal tutumlardan, siyasal tercihlerden kaynaklandığı hep
biliniyor ve zikrediliyor olmakla birlikte, ayrışanların bu tutumlarına destek
ve dayanak olarak “dinsel” yorumlara dayalı gerekçeler üretmeleri, işte, bu
siyasal çekişmeyi dinsel bir etiketle ambalajlandırmaya yol açmış; ve “satış”
olayının böyle bir etiket taşıyan bu ambalajla sürdürülmesi pek çoklarının
işine gelmiş olduğundan ötürü de bu öylece sürüp gitmiştir. </span></p>

<p style='margin:0cm;margin-bottom:.0001pt;text-align:justify;text-indent:35.45pt'><span
style='font-size:11.0pt'>Peki; Şiîlik ve Sünnîlik birer dinsel yapılanma değil
midir; bu yapılanmanın dinsel bağlamdan soyutlanması mümkün olabilir mi?
Elbette ki, dinsel yapılanmalardır ve dinsel bağlamdan soyutlanmaları mümkün
değildir. İtikada ve amele dayalı asıl, esas ve füruları ile birer mezhep, daha
doğrusu mezhepler topluluğudurlar. </span></p>

<p style='margin:0cm;margin-bottom:.0001pt;text-align:justify;text-indent:35.45pt'><span
style='font-size:11.0pt'>Ama, şu var: Bunlar birer itikadî mezhep/mezhepler
topluluğu, birer amelî mezhep/mezhepler topluluğu oldukları ölçüde, birer de
“siyasal” mezheptirler. Dinsel dayanaklara oturtulmuş birer “siyasal” mezhep;
ve özellikle bu Şiîlik için böyledir.</span></p>

<p style='margin:0cm;margin-bottom:.0001pt;text-align:justify;text-indent:35.45pt'><span
style='font-size:11.0pt'>İşte; “bam teli” dedikleri yer buradadır; yahut da
kördüğüm… </span></p>

<p style='margin:0cm;margin-bottom:.0001pt;text-align:justify;text-indent:35.45pt'><span
style='font-size:11.0pt'>İster siyasal, ister ideolojik, ister felsefî, ister
dinsel olsun her mezhep ve meslek kendi varlığı ile bir “talep” belirtir;
talep, varlığının vazgeçilmezidir. Gerçekte de, o, öne sürdüğü talep için
vardır. Ve, gerek Şiîliğe, gerekse Sünnîliğe bu talepleri açısından bakacak
olursak, sanırım konuya biraz daha açıklık getirip, oradan çıkarak bazı şeyler
söylemek daha çok mümkün olacaktır. </span></p>

<p style='margin:0cm;margin-bottom:.0001pt;text-align:justify;text-indent:35.45pt'><span
style='font-size:11.0pt'>İlkin, olayımıza bütünüyle “dinsel” mahiyetli olan
“amelî mezhep” ya da mezhepler topluluğu olarak bakalım: </span></p>

<p style='margin:0cm;margin-bottom:.0001pt;text-align:justify;text-indent:35.45pt'><span
style='font-size:11.0pt'>Sünnî küme içinde Hanefî, Şafiî, Malikî, Hambelî ve
mensubu az sayıda da kalmış olsa Zührî mezhepleri vardır. Bunların
birleştikleri noktalar gibi ayrılıkları da vardır ve ayrı mezhepler olmaları da
bu ayrıldıkları konular dolayısıyladır. Şiî küme içinde ise, Caferî, Zeydî ve
Nümanî/İsmailî diye adlandırılan amelî mezhepler bulunmaktadır. Bunların da
elbette birleştikleri ve ayrıldıkları konular bulunmaktadır. </span></p>

<p style='margin:0cm;margin-bottom:.0001pt;text-align:justify;text-indent:35.45pt'><span
style='font-size:11.0pt'>Şu var ki, andığımız bu amelî mezhepler arasındaki
farklar sanıldığı kadar büyük değildir. Çok ayrıntıda kalan bu farklar
açısından baktığımızda, diyebiliriz ki, Sünnî mezheplerin birbirinden olan
farkları ya da Şiî mezheplerin birbirinden farkları, evet, Şiî şemsiye
altındaki bir amelî mezhep ile Sünnî şemsiye altındaki bir amelî mezhep arasındaki
farktan daha az değildir. Söz gelimi Hanefîlik ile Zeydîlik arasındaki fark,
Hanefîlik ile Şafiîlik arasındaki farktan daha azdır. Yahut, Hanefîlik ile
Caferîlik arasındaki fark, Hanefîlik ile Malikîlik arasındaki farktan çok da
fazla değildir. </span></p>

<p style='margin:0cm;margin-bottom:.0001pt;text-align:justify;text-indent:35.45pt'><span
style='font-size:11.0pt'>Ve dahası, dünya küçülüp insanlar birbirini tanıdıkça,
sözgelimi Hacca gidenlerin sayısı artıp da bunlar tarafından oradaki durumlar
aktarıldıkça, bu farklar ve farklılıklar artık insanlar için önemli olmaktan
çıkmakta, her bir mezhebe bağlı olanların diğer mezhepten olanlara bakışları da
değişmekte; handiyse mezhep farklılığı doğal bir zemine bütünüyle oturmaktadır.
</span></p>

<p style='margin:0cm;margin-bottom:.0001pt;text-align:justify;text-indent:35.45pt'><span
style='font-size:11.0pt'>Olaya bir yere kadar “dinsel”, bir yerden sonra ise
“siyasal” içerik taşıyan “itikadî mezhepler” açısından baktığımızda, Sünnîlik
ve Şiîlik içinde ikişer mezheple karşılaşırız. Sünnîlerde Maturidîlik ve
Eşarîlik; Şiîlerde ise, Caferîlik/İsna Aşeriye (On iki İmamcılık) ve birkaç
kola ayrılmış olsa da köken itibariyle İsmailîye (Sebiyye) mezhepleri bulunmaktadır.
Ancak hemen belirtelim ki, tarihsel olgu olarak bu böyle olmakla birlikte, İsna
Aşeriye, İsmailîye’yi “Şia”dan saymamakta, sapkın bir kol olarak değerlendirmektedir.
Bu değerlendirişin ise, doğrudan doğruya “siyasal” bağlamlı olduğunu
belirterek, mezheplerin “itikadî” yanına birkaç cümle ile değindikten sonra, bu
vesileyle “siyasal bağlam”a da geçiş yapalım. </span></p>

<p style='margin:0cm;margin-bottom:.0001pt;text-align:justify;text-indent:35.45pt'><span
style='font-size:11.0pt'>Kelâm konusu olan tartışmaları bir yana bırakıp da
doğrudan doğruya son vurgulamayı yaparak birer itikadî mezhep de olan Şiîlik ve
Sünnîliğe salt bu açıdan baktığımızda göreceğimiz şudur: </span></p>

<p style='margin:0cm;margin-bottom:.0001pt;text-align:justify;text-indent:35.45pt'><span
style='font-size:11.0pt'>Sünnîlere göre imanda asıl olan, yaygın deyişle imanın
esasları şunlardır: Yüce Allah’a, Meleklere, Kitaplara, Peygamberlere, Ahiret’e,
Hayır ve Şerrin Yüce Allah’tan olduğuna iman.. Eşarîler ve Maturidîler arasında
kimi yorum farkları olmakla birlikte itikat “Cebrail Hadisi” olarak bilinen Hadisteki
bu esaslar üzerine oturtulur. Şiîlerin İsna Aşeriye kolunda iman esasları ise,
Tevhit, Nübüvvet, İmamet, Adalet ve Mead olarak beş noktada toplanır.
Sünnîlerdeki Yüce Allah’a iman, Şiîlerde Tevhit; Meleklere, Kitaplara,
Peygamberlere iman Nübüvvet; Ahiret’e iman Mead; Hayır ve şer konusu Adalet
bahisleri içinde yer alır. </span></p>

<p style='margin:0cm;margin-bottom:.0001pt;text-align:justify;text-indent:35.45pt'><span
style='font-size:11.0pt'>Görüldü gibi, Şiîlerde, fazladan bir de bir “İmamet” esası
vardır. Adalet ve Mead ile de ilişkilendirilen İmamet esasıdır ki, Şiîliği bir
“itikadî” ya da “amelî” mezhep olmanın ötesinde bir “siyasal” mezhebe
dönüştürmüştür. Dahası, Şiîliğin bir başka itikadî kolu olarak andığımız
İsmailîye’de “İmamet” başat esastır ve bu böyle olduğu için de bu mezhep
mensupları tarihte büyük çalkantılara, karmaşalara sebebiyet vermişlerdir. Bu
ikincilerin İsna Aşeriye tarafından sapkın sayılmasının temelinde de yine
“İmam” konusundaki ihtilafları yatmaktadır. </span></p>

<p style='margin:0cm;margin-bottom:.0001pt;text-align:justify;text-indent:35.45pt'><span
style='font-size:11.0pt'>İşte burası, siyasal mezhebin dinsele, dinsel mezhebin
siyasala dönüştüğü, karmaşanın, anlaşmazlığın, çatışmanın başladığı noktadır. </span></p>

<p style='margin:0cm;margin-bottom:.0001pt;text-align:justify;text-indent:35.45pt'><span
style='font-size:11.0pt'>Konuya küçük bir ışık tutmakta yarar/zorunluluk var:
Efendimiz âleyhissalâtvesselamın vefatından sonra ümmetin önderliğine, haliyle
de devletin başına birilerinin geçirilmesine ilişkin gelişmeler sırasında bir
uygulama gerçekleşirken, bir de bu uygulamayı uygun bulmayanların öne
sürdükleri bir sav gündeme geliyor. Uygulama, bilindiği gibi, ümmetin
umurunun/işlerinin “halife” sıfatıyla -ve biat/seçim yoluyla- Ebubekir’e tevdi
edilmesi.. Şu var ki, Ömer’in iş başına getirilmesi ile birlikte bu “halife”
sıfatı da kullanılmayacak, “emirülmüminin” unvanı ile, görev bütünüyle
“siyasal” bir temele oturtulacaktır. Bugünkü “hukukun üstünlüğüne dayalı hukuk
devleti” anlayışı örneği “şeriat” bir “hukukî referans” olmakla birlikte,
devlet yöneticisinin “dinsel” değil de “siyasal” bir kimlik ve yetkinlik içinde
görüldüğü bir uygulama… Nübüvvet’in sona ermiş olması dolayısıyla Efendimiz âleyhissalâtvesselamın
yalnızca “riyaset/siyaset” görevinin ilk yöneticide “hilafet”, sonrasında
“emaret/emirlik” olarak sürdürülmesi diye bakılabilecek ve bu göreve getirilen
kişinin “dinsel” bağlamda bir ayrıcalığının söz konusu olmadığı bir durum.. </span></p>

<p style='margin:0cm;margin-bottom:.0001pt;text-align:justify;text-indent:35.45pt'><span
style='font-size:11.0pt'>Bu uygulamaya karşın ve karşılık öne sürülen sav ise,
Nübüvvet’in sona ermesine rağmen, Efendimiz âleyhissalâtvesselamın “İmamet”
sıfat ve görevinin sürmekte olduğu ve bu konumun da -nass gereği- “Ehl-i Beyt”e
özgü bulunduğu.. Bunun gereği olarak da ümmetin işlerinin bu “imam”lara bırakılmasının
“dinsel” bir buyruk olduğu.. “İmamet”e ilişkin başta “ismet” olmak üzere kimi
nitelemeler sonucu da, olayın doğrudan doğruya dinsel bir bağlama oturtulması..
İşte, Şia’nın tarih sahnesine çıktığı nokta… </span></p>

<p style='margin:0cm;margin-bottom:.0001pt;text-align:justify;text-indent:35.45pt'><span
style='font-size:11.0pt'>Bakılırsa, kimilerince zaman zaman siyasal karmaşanın
arttığı dönemlerde “hilafet”in de Sünnî inanç içerisine -neredeyse- “imanın
asıllarından biri” olarak değilse bile, “vazgeçilmez bir gereği” konumunda
yerleştirilmek istendiğini görürüz. Özellikle son bir buçuk yüzyıllık dönemde
emperyalist güçlere yönelik savaşım sırasında gerçekleştirilmiş yorumların bir
bölümünde bu konuda hayli kesin ve keskin görüşlerin öne sürüldüğü; “bir
halifeye biat edilmeksizin iman etmenin mümkün olamayacağı” yolundaki açık
söylemlerin yanı başında ortaya atılan “Anayasamız Kur’an’dır”, “Kur’an Devleti”,
“İslâm Devleti” sav ve kavramlarının bir bölümünün de ucunun buralara çıktığı
gözlemlenir. </span></p>

<p style='margin:0cm;margin-bottom:.0001pt;text-align:justify;text-indent:35.45pt'><span
style='font-size:11.0pt'>Şu var ki, bu yorumlar İslâmî uyanışa, bir yeniden
dirilişe büyük bir katkıda bulunmuş, İslâm’ın yeniden anlaşılması bağlamında
büyük açılımlara yol vermiş olmakla birlikte, zaman zaman ve bazı kesimlerde
ağırlığını çokça hissettirmiş olsa da, sonuçta “görüşlerden bir görüş” olmanın
ilerisine geçirilmemiş/geçememiştir. “Din-hayat”, “din-devlet”, bir başka
deyişle “din-siyaset/sosyal yaşam” ikiliği/ilişkisi/bütünlüğünün itikadî
olmaktan farklı bir boyutta, “hukukî/fıkhî/şer’î” alanda/bağlamda
değerlendirilmesi biçimindeki yerleşik tutum sürdürülmüş; böylece de “ümmet”,
imanı siyasete bağlayan/bağımlayan yeni bir fitneden uzak kalabilmiştir. </span></p>

<p style='margin:0cm;margin-bottom:.0001pt;text-align:justify;text-indent:35.45pt'><span
style='font-size:11.0pt'>Şia’nın bu “imamet” bağlamlı siyasal taleplerini
bütünüyle “dinsel”, itikadî bağlamda “dinsel” bir temele oturtmalarına karşın
ve karşılık Sünnîlerin böyle bir talep içinde bulunmayışı, “hilafet” kurumunu
öngören bir talebi iman esasları içinde saymayışı, son dönemlerde gerçekleşen
yorumların bile böylesine bir açılıma götürmeyişi, iki kesim arasındaki bakış
farkının, İslâm’a yaklaşımdaki temel anlayış farkının en belirgin, en keskin
olduğu noktadır. </span></p>

<p style='margin:0cm;margin-bottom:.0001pt;text-align:justify;text-indent:35.45pt'><span
style='font-size:11.0pt'>Ve, Şiîlerin itikadî/dinsel bağlamlı “siyasal”
talepleri, böyle bir talep ardınca olmayan Sünnîler tarafından
algılanamayınca/benimsenmeyince ve üstelik talep Şiîlerce hep “dinsel” bağlamlı
olarak gündemde tutulurken Sünnîlerin konuyu siyasal/hukukî/fıkhî bir mesele
olarak görmeleri dolayısıyla bu talebe aynı bağlamda “dinsel-siyasal” bir
karşılık bulamamaları, belirlememiş olmaları, Sünnîlerde kendiliğinden Şiîlere
karşı “salt dinsel” bir karşıtlığa dönüşmüştür. </span></p>

<p style='margin:0cm;margin-bottom:.0001pt;text-align:justify;text-indent:35.45pt'><span
style='font-size:11.0pt'>Burada, işte konunun “itikadî” ve “fıkhî” iki bağlam içerisinde
değerlendiriliyor olmasından doğan, ama “talep”lerin öne sürülmesi sırsında bu
bağlam farkının göz ardı edilmesinden kaynaklanan bir algı/algılama hatası
vardır. Bu algılama hatasının doğurduğu görüntüyü şöylece özetleyelim: </span></p>

<p style='margin:0cm;margin-bottom:.0001pt;text-align:justify;text-indent:35.45pt'><span
style='font-size:11.0pt'>Şiîlerin “imamet” talepleri bir yanıyla “tarihsel”,
diğer yanıyla da “Gaybet” ve “Ricat” inançları bağlamında ütopik bir özellik
taşırken, haliyle de Sünnîlerin bu talebe hiçbir surette muhatap olması
gerekmezken, nasıl olmuşsa olmuş, hem Şiîler, Ehl-i Beyt’i gadre uğratanlar Sünnîlerin
atalarıymış gibi taleplerini Sünnîlere yöneltmiş, hem de Sünnîler bu yöneltilen
talebe göre duruş belirler olmuşlardır. Ve, üstelik Sünnîlerden hiçbir kimse
“Ehlibeyt”e yapılanları onamazken/onaylamazken, hoş görmezken, hatta kınarken,
dahası bu eylemlerin sahiplerini nefretle anarken, daha dahası: Ehl-i Beyt
kalkışmaları çoğu kez Sünnîlerin desteğini almışken, giderek ihale -sanki-
onların üzerinde kalmıştır. Yani, bırakılmıştır. Neden? Yazımızın baş tarafında
andığımız bu karmaşadan, bu çatışmadan yarar sağlayanların gösterdiği
çabalardan.. </span></p>

<p style='margin:0cm;margin-bottom:.0001pt;text-align:justify;text-indent:35.45pt'><span
style='font-size:11.0pt'>Evet; Sünnîlerin bu bağlamda “itikadî/dinsel” bir
talepten uzak kalmalarına karşın, Nübüvvetin sona ermesinden sonra İmametin
Ehl-i Beyt kanalıyla sürdüğü inancını taşıyan Şiîlerce bu talebin Sünnîlere
yöneltilmesi, Sünnî kesimde de doğrudan doğruya “dinsel” daha doğrusu “itikadî”
bir taleple Şiîlere yönelme sonucunu doğurmuştur. Algılama mı desek, yoksa
artık “talep” mi, her ne ise işte o konudaki “hata”, karmaşanın ve daha
korkuncu da ayrışmanın, asıl kelimesiyle “kopma”nın; çekinmeden söyleyelim:
“muhaseme”nin, hasımlaşmanın yolunu açmıştır. </span></p>

<p style='margin:0cm;margin-bottom:.0001pt;text-align:justify;text-indent:35.45pt'><span
style='font-size:11.0pt'>Bu noktada “itikadî” ve “fıkhî” açılardan baktığımızda
göreceğimiz gerçekten de şudur: </span></p>

<p style='margin:0cm;margin-bottom:.0001pt;text-align:justify;text-indent:35.45pt'><span
style='font-size:11.0pt'>1. Amelî mezhepler bakımından ortada gerçekten de
büyütülecek farklar yoktur. Varsa bile, olanlar da, işte her mezhep kümesi
içinde yer alan farklı amelî mezhepler arasında görülebilen farklar gibidir;
böyle alınması, algılanması, değerlendirilmesi gereken bir düzeydedir. </span></p>

<p style='margin:0cm;margin-bottom:.0001pt;text-align:justify;text-indent:35.45pt'><span
style='font-size:11.0pt'>2. Salt itikadî bağlamda bir değerlendirme
yapıldığında da durum daha farklı değildir. Hatta, şunu söylemek mümkündür:
Tasavvufî itikat ile bunu hiç de dışlamayan Sünnîlerin kendi itikatları
arasındaki farklılık, handiyse taban tabana zıt bir ayrılık belirtirken, Şia
itikadı ile Sünnîlerin itikadı arasındaki fark bu boyutta da değildir. Kaldı
ki, Şia’nın itikada yönelik yorumlarında tasavvufî/felsefî argümanlar ağırlıklı
bir yer tutmaktadır. Ve her halükârda da, aslına bakılırsa iki tarafın da “salt
itikadî” konularda tartıştığı pek bir şey yoktur. Buna benzer ihtilaflar mezhep
içi mezheplerin arasında da söz konusudur. </span></p>

<p style='margin:0cm;margin-bottom:.0001pt;text-align:justify;text-indent:35.45pt'><span
style='font-size:11.0pt'>3. İtikadî bağlamın siyasal uzantısına,
“imamet/hilafet” konusuna gelince.. Bir Laz fıkrasını aktarmadan edemeyeceğim:
İlyas ile temel yolda yürürken dallardan birine tüneyen bir kuş görürler. İlyas
kuş için “güvercindir” der, Temel de “yusufçuk”.. Bir taş atıp uçuralım da
yakından görelim derler, taşı atarlar, kuş uçup gider; ama bizimkiler
tartışmayı büyütüp işi birbirlerini yaralamaya kadar götürürler. Sonunda ikisi
de hapse düşer. Derken 30 yıllık bir ayrılıktan sonra bir gün
karşılaştıklarında sarılıp kucaklaşır ve o günkü kavgalarının ne kadar ahmakça
olduğunu dillendirip gülüşürler. Ve bu ara içlerinden biri, “öyle öyle de ha o
güvercindi değil mi?” deyince öteki yine “hayır, yusufçuktu” deyiverir ve
yeniden birbirlerine girerler.. </span></p>

<p style='margin:0cm;margin-bottom:.0001pt;text-align:justify;text-indent:35.45pt'><span
style='font-size:11.0pt'>İmdi, “Ali” idi ya da değildi.. Birileri Ali görmüş,
öbürleri Ebubekir.. Birileri “halife” demiş, öbürleri “imam”.. O öyle bilsin,
bu böyle.. Hüseyin’e yapılanların “zulüm” olduğunda birleşirken ve bunu
lanetliyor olmamızı bile bir yerde tarihe havale etmek varken.. Tutup da,
“siyasal miras” kavgasını diri tutmanın anlamı ne? </span></p>

<p style='margin:0cm;margin-bottom:.0001pt;text-align:justify;text-indent:35.45pt'><span
style='font-size:11.0pt'>Evet; Şia, “imamet” konusundaki itikadî esasını
koruyabilir. Ama, bunu Sünnîlere bir talep olarak iletmesinin açıklamasını
yapmak zordur. Ve elbette Sünnîlerin de “siyasal” içerikli talepsizliklerini
kapatmak için, onun yerine Şia itikadına yönelik, o itikadın tutarsız olduğu
iddiası üzerine kurulu talepler taşımasını da anlamak aynı zorluğu taşımaktadır.
</span></p>

<p style='margin:0cm;margin-bottom:.0001pt;text-align:justify;text-indent:35.45pt'><span
style='font-size:11.0pt'>Benim yukarıdan beri sıraladığım da dahil şu söz
kalabalığını, karmaşasını, yığınını, her neyi ise onu bir yana bırakıp, asıl
üzerinde durulması gereken hususu şöyle bir soruyla ortaya koymanın gerektiğini
düşünüyorum: </span></p>

<p style='margin:0cm;margin-bottom:.0001pt;text-align:justify;text-indent:35.45pt'><span
style='font-size:11.0pt'>”NEYİ PAYLAŞAMIYORUZ???” </span></p>

<p style='margin:0cm;margin-bottom:.0001pt;text-align:justify;text-indent:35.45pt'><span
style='font-size:11.0pt'>İmanı mı, İslâm’ı mı, Kur’an’ı mı, Müslümanları mı,
Yüce Allahın kullarına lütfettiği Arzı mı?.. Ali’yi, Hasan’ı, Hüseyin’i, On İki
İmam arasında yer alanlar da dahil başta Fatıma Anamız olmak üzere diğer Ehl-i
Beyt önderlerini mi?.. Bunlar, hepimizindir; hiçbir kesimin inhisarında değil..
</span></p>

<p style='margin:0cm;margin-bottom:.0001pt;text-align:justify;text-indent:35.45pt'><span
style='font-size:11.0pt'>Ha, bir taraf “imamet, nübüvvetten bir cüzdür ve
nassla sabittir” demiş, öbür taraf da, “hayır, imamet/hilafet dünyevî bir
konudur ve seçim ve benzeri yollarla gerçekleşebilir” diye düşünmüş.. “Bunun
kıymet-i harbiyesi ne?” diyeceğiz ama, gerçek şu ki, her iki taraf da
kanıtlarını getirmiş; bu yetmemiş, kelle alıp kelle vermişler haklılıklarını
ispat etmek, daha doğrusu sözlerini yürütmek için.. </span></p>

<p style='margin:0cm;margin-bottom:.0001pt;text-align:justify;text-indent:35.45pt'><span
style='font-size:11.0pt'>Peki, bütün bunlardan kim ya da kimler yararlanmış??? </span></p>

<p style='margin:0cm;margin-bottom:.0001pt;text-align:justify;text-indent:35.45pt'><span
style='font-size:11.0pt'>Şia, imamlardan birini mi başa geçirebilmiş ya da
Sünnîler seçtikleri kimseler tarafından mı yönetilmiş? Yoksa, sadece İslâm’ın
düşmanları mı bu durumdan yararlanmış??? </span></p>

<p style='margin:0cm;margin-bottom:.0001pt;text-align:justify;text-indent:35.45pt'><span
style='font-size:11.0pt'>Gerçek şu: Şia, itikat esasları arasında yer alan “İmamet”i
kaybetmemek için, böylece dinin aslı saydıkları bir ilkeden vazgeçmiş olmamak
için Son İmamı “Gaybet”e yollamak yolunu seçmiş, bir bakıma “imandan bir asl
olan imamet elden gitmektense imam gitsin” demiş; Sünnîler ise, zor karşısında
diz kırıp boyun eğerek “Ya Rabbi, padişahımın kılıcını keskin, atını eşkin
eyle” duasına durdurulmuş… </span></p>

<p style='margin:0cm;margin-bottom:.0001pt;text-align:justify;text-indent:35.45pt'><span
style='font-size:11.0pt'>Bir taraf, enerjisini “imam beklentisi” üzerinde
yoğunlaştırıp, bunun zeminini yakalamak ümidiyle meliklerle beraber olmak
zorunluluğu içinde yaşarken; öbür taraf gerçek halk önderleri olan âlimlerinin
meliklerce “divan”a dâhil edildiği aldatmacasıyla iyiden iyiye sulta altına,
boyunduruk altına alınmış ve sonuçta, işte, meliklerin yanı başında saf tutup,
bir diğerine diş bilemeye başlayan iki ayrı “mezhep” oluşmuş; bundan da, evet,
melikler yararlanmış olmakla birlikte, asıl kalıcı yararı İslâm’ın düşmanları
elde etmiş. </span></p>

<p style='margin:0cm;margin-bottom:.0001pt;text-align:justify;text-indent:35.45pt'><span
style='font-size:11.0pt'>Evet, manzara bu iken, yine soralım: </span></p>

<p style='margin:0cm;margin-bottom:.0001pt;text-align:justify;text-indent:35.45pt'><span
style='font-size:11.0pt'>“PAYLAŞAMADIĞIMIZ NEDİR?” </span></p>

<p style='margin:0cm;margin-bottom:.0001pt;text-align:justify;text-indent:35.45pt'><span
style='font-size:11.0pt'>Şiîlik ve Sünnîlik söz konusu olduğunda, bugün, bu
soru sorulmalı ve bunun yanıtı aranmalıdır. Eski defterleri, bizim elimize
tutuşturulmuş eski defterleri kapatıp da, olaya bu soruyla yeni bir giriş
yapmanın zamanı gelmemiş midir? </span></p>

<p style='margin:0cm;margin-bottom:.0001pt;text-align:justify;text-indent:35.45pt'><span
style='font-size:11.0pt'>“Dünya kamplaşırken ve kampların çatıları altında
birleşmeler, bütünleşmeler, işbirlikleri gerçekleşirken, biz Müslümanların da
ortak bir şemsiyesi olsa.. Hiç değilse, İslâm Konferansı Örgütü Genel Sekreterliği,
en azından bir BM Genel Sekreterliği, bir AB Genel Sekreterliği ölçüsünde etkin
ve etkili bir duruma gelse…” diyecek oluyoruz, ama, işte kulaklarımızda yine
aynı sesler çınlıyor: “Halife, Mehdi, İmam, Gaybet, Velayet-i Fakih.. Ebubekir,
Ali, Ömer, Osman, Hasan, Hüseyin.. Sünnet, Ehlibeyt..” </span></p>

<p style='margin:0cm;margin-bottom:.0001pt;text-align:justify;text-indent:35.45pt'><span
style='font-size:11.0pt'>Halife kelimesi öcü haline getirilmiş, İmam zorunlu
olarak “Gaybet”e yollanmışken hala bu söylemleri canlı ve bölünmenin sürüp
gitmesine sebep olucu bir tutumla devam ettirenler karşısında aynı soruyu bu kez
haykırarak soruyoruz: </span></p>

<p style='margin:0cm;margin-bottom:.0001pt;text-align:justify;text-indent:35.45pt'><span
style='font-size:11.0pt'>“EY ÜMMET-İ MUHAMMED, ELİNİZDE NE KALMIŞ DA, ONU
PAYLAŞAMIYOR VE BÖYLE BÖLÜK PÖRÇÜK, HATTA HASMANE BİR DURUŞ İÇİNDE YAŞIYORSUNUZ?”
</span></p>

<p style='margin:0cm;margin-bottom:.0001pt;text-align:justify;text-indent:35.45pt'><span
style='font-size:11.0pt'>Evet; ey Müslümanlar kendinize, tarihe, gelecek
zamanlara; daha önemlisi Yüce Allah’a, O’nun Sevgili Elçisi’ne, Ehlibeyt’e ve
dahası Ashab’a ve, evet ve, bütün Müslümanlara/bütün insanlığa karşı olan
sorumluluğunuzu düşünerek bu soruya cevap veriniz: </span></p>

<p style='margin:0cm;margin-bottom:.0001pt;text-align:justify;text-indent:35.45pt'><span
style='font-size:11.0pt'>“Neyi paylaşmanın/paylaşamamanın kavgasındasınız???” </span></p>

<p class=MsoNormal style='text-align:justify;text-indent:35.45pt'><span
style='font-size:11.0pt;font-family:"Arial Black","sans-serif"'>●</span></p>

<p class=MsoNormal style='text-align:justify;text-indent:35.45pt'><span
style='font-size:9.0pt'>*Zübeyir YETİK,</span></p>

<p class=MsoNormal style='text-align:justify;text-indent:35.45pt'><span
style='font-size:9.0pt'>Nida Dergisi, </span></p>

<p class=MsoNormal style='text-align:justify;text-indent:35.45pt'><span
style='font-size:9.0pt'>Temmuz-Ağustos 2006; Sayı: 108 </span></p>

<p class=MsoNormal style='text-align:justify;text-indent:35.45pt'><span
style='font-size:9.0pt'>&nbsp;</span></p>

</div>

</body>

</html>
�